काठमाडौं । दसैँ–तिहारमा व्यापारिक कारोबार बढेसँगै वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा प्रवाहले गति लिएको छ। चालू आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को असोजमा मात्रै बैंकहरूले ८० अर्ब तीन करोड रुपैयाँ थप कर्जा प्रवाह गरेका छन्। यससँगै आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा बैंकिङ प्रणालीबाट निजी क्षेत्रमा गएको कर्जा एक खर्ब ४१ अर्ब रुपैयाँले बढेको छ।
चाडपर्वका लागि वस्तु उत्पादन, आयात र बिक्रीको तयारी गर्दा व्यवसायीलाई थप पुँजी आवश्यक पर्ने भएकाले कर्जाको माग बढेको बैंकरहरू बताउँछन्। तर असोजमा भएको कर्जा विस्तार चाडपर्वको मागमा मात्रै सीमित छ वा अर्थतन्त्रका अन्य क्षेत्रमा पनि लगानी बढेको छ भन्ने स्पष्ट हुन क्षेत्रगत कर्जा विवरण आवश्यक पर्छ।
नेपाल बैंकर्स संघको तथ्यांकअनुसार असोज मसान्तसम्म २० वाणिज्य बैंकको कुल कर्जा प्रवाह ५४ खर्ब ३० अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। भदौ मसान्तमा यस्तो कर्जा ५३ खर्ब ५० अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ थियो।
कर्जा विस्तारको गति मासिक रूपमा पनि बढेको देखिन्छ। साउनमा बैंकहरूको कर्जा प्रवाह एक अर्ब ७१ करोड रुपैयाँले घटेको थियो। त्यसपछि भदौमा ६२ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँले बढेको कर्जा असोजमा थप ८० अर्ब तीन करोड रुपैयाँले विस्तार भएको हो।
असोजको पहिलो दुई दिनमा तीन अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएको थियो। असोज ३ देखि ९ गतेसम्म १३ अर्ब २४ करोड, १० देखि १६ गतेसम्म २२ अर्ब १२ करोड, १७ देखि २३ गतेसम्म २० अर्ब २६ करोड र २४ देखि ३१ गतेसम्म २० अर्ब ७२ करोड रुपैयाँले कर्जा बढेको तथ्यांक छ।
यसले महिनाको सुरुआतको तुलनामा पछिल्ला सातामा कर्जा विस्तार उच्च रहेको देखाउँछ।
कर्जा विस्तारका पछाडि चाडपर्व र बैंकहरूको रणनीति
दसैँ–तिहारलाई लक्षित गरेर व्यवसायीहरूले बिक्रीका लागि सामानको मौज्दात बढाउने, उत्पादन विस्तार गर्ने र आयातको भुक्तानी व्यवस्थापन गर्ने गर्छन्। यस्तो समयमा चालु पुँजीको आवश्यकता बढ्न सक्ने भएकाले बैंकबाट कर्जा माग पनि बढ्ने बैंकरहरूको भनाइ छ।
असोज चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासको अन्तिम महिना पनि हो। यस्तो समयमा बैंकहरूले तोकिएका क्षेत्रमा कर्जा प्रवाहको लक्ष्य पूरा गर्न थप सक्रियता देखाएको हुन सक्ने जानकारहरू बताउँछन्। निष्क्रिय कर्जाको अनुपात व्यवस्थापन र बैंकहरूको व्यावसायिक लक्ष्यले पनि कर्जा विस्तारमा प्रभाव पार्न सक्छ।
यद्यपि, कर्जा बढ्नुको कारण चाडपर्वको माग मात्रै हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। बैंकहरूले कुन क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह गरे, कति कर्जा नयाँ लगानीका लागि गयो र कति पुरानो कर्जा नवीकरण भयो भन्ने विवरणले मात्र यसको वास्तविक प्रकृति स्पष्ट पार्न सक्छ।
