जेरुसेलम। इजरायली अर्थमन्त्री बेजालेल स्मोट्रिचले वाणिज्य बैंकहरूको ‘अत्यधिक’ नाफामा थप १५ प्रतिशत कर लगाउने कानुन ल्याउने तयारी गरिएको बताएका छन्। पछिल्ला केही वर्षमा ब्याजदर तीव्र रूपमा बढेपछि बैंकहरूले ग्राहकबाट अनुचित लाभ लिएको आरोप उनले लगाए।
प्रस्तावित कर सन् २०१८–२२ को औसत आम्दानीभन्दा ५० प्रतिशतभन्दा बढी नाफा कमाउने बैंकहरूमा लागू हुनेछ। यो व्यवस्था पाँच वर्षका लागि अस्थायी रूपमा लागू गर्ने योजना छ।
मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न बैंक अफ इजरायलले सन् २०२२ देखि छोटो अवधिको ब्याजदर ०.१ प्रतिशतबाट बढाउँदै अधिकतम ४.७५ प्रतिशत पुर्याएको थियो। मुद्रास्फीति केही कम भएपछि सन् २०२४ जनवरीमा ब्याजदर ०.२५ प्रतिशतले घटाइयो र गत महिना फेरि त्यति नै घटाएर ४.२५ प्रतिशत कायम गरिएको छ।
स्मोट्रिचका अनुसार बैंकहरूको पछिल्लो नाफाको ठूलो हिस्सा बजारमा रहेको उच्च ब्याजदरका कारण मात्रै आएको हो। उनका अनुसार ऋण र ओभरड्राफ्टमा ब्याजदर छिटो र पूर्ण रूपमा उपभोक्तामाथि लागू गरिन्छ, तर बचतमा भने ढिलो र आंशिक रूपमा मात्र फाइदा दिइन्छ। “त्यसैले नाफाको केही हिस्सा इजरायली जनतामा फर्काइनु उचित हुन्छ,” उनले भने।
इजरायलका पाँच ठूला वाणिज्य बैंकले सन् २०२५ को तेस्रो त्रैमासिकमा करिब ९ अर्ब सेकेल (झण्डै २.८२ अर्ब अमेरिकी डलर) खुद नाफा कमाएका छन्।
यसैबीच, स्मोट्रिचले अर्को निर्देशनमा हस्ताक्षर गर्दै व्यक्तिगत प्रयोगका सामान १५० अमेरिकी डलरसम्म आयात गर्दा हाल १८ प्रतिशत रहेको मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) नतिर्न पाउने व्यवस्था गरेका छन्। यसअघि यस्तो सीमा ७५ डलर मात्र थियो। तर स्थानीय व्यवसायीहरूले यसले स्वदेशी व्यापारलाई नोक्सान पुर्याउने भन्दै आलोचना गरेका छन्।
इजरायलमा जीवनयापन खर्च उच्च रहेकाले धेरै नागरिकले अमेजन, नेक्स्ट र अलीएक्सप्रेसजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय अनलाइन प्लेटफर्मबाट सामान खरिद गर्ने गरेका छन्। स्मोट्रिचले इजरायली अर्थतन्त्र केही शक्तिशाली एकाधिकार समूहको नियन्त्रणमा रहेको र तिनले निष्पक्ष प्रतिस्पर्धा हुन नदिएको आरोप लगाए। “अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डका सामान विदेशभन्दा यहाँ धेरै महँगो हुनुको कुनै कारण छैन,” उनले भने। “यहाँ मूल्य सस्तो हुन सक्छ।”
